در سیستمهای هیدرولیک نحوه کار بر اساس فعالیت سیال است. در این نوع دستگاهها باید سیال از بخشی به بخش دیگر در دستگاه حرکت کند. به طور کلی میتوان گفت شیلنگ هیدرولیک یک لوله به جنس لاستیک مصنوعی است. ماده مورد استفاده در تولید این شیلنگها ترموپلاستیک است. این ماده دارای خاصیت ارتجاعی میباشد و جهت افزایش قابلیت حمل در این نوع شیلنگها میتوان از سیمهای فولادی و الیاف بافته شده نخی به دور آن استفاده کرد.
شیلنگ هیدرولیک در انواع مختلف در صنایع متفاوت مورد استفاده قرار میگیرد. کاربرد اصلی این شیلنگها انتقال سیالهایی با فشار بالا به ماشینهای هیدرولیک میباشد. زمانی که شما میخواهید یک سیال با فشار بالا را منتقل کنید احتمال نشت آن بسیار بالا میباشد. به همین دلیل باید آزمایشهای ایمنی مختلفی را بر روی آنها انجام دهید.
ماشین آلات در صنایع گوناگون اعم از : پالایشگاه ها، صنایع نفت، صنایع گاز، صنعت فولاد، حفاری، صنایع پتروشیمی، صنایع معدنی، صنایع هواپیما سازی، صنایع خودرو سازی، تولید ماشین آلات کشاورزی، تجهیزات تخصصی پزشک و … بدون هیدرولیک قادر به ادامه نخواهند بود. جهت بهرهگیری از فشار هیدرولیک لازم است سیال از یک قسمت مخزن به قسمتهای دیگر و سیلندرها انتقال پیدا کند. شیلنگهای هیدرولیک دارای انواع مختلفی از نظر جنس و سایز هستند. و شما با توجه به فشارهای کاری باید شیلنگ مناسب را انتخاب کنید. از انواع شیلنگ هیدرولیک میتوان به شیلنگ یک لا سیم، شیلنگ دو لا سیم، شیلنگ سه لا سیم، شیلنگ چهار لا سیم و شیلنگ شش لا سیم اشاره کرد که به عنوان شیلنگهای استاندارد و متداول در بخش هیدرولیک مورد استفاده قرار میگیرند. هر چقدر تعداد لایههای سیم در شیلنگها بیشتر باشد نشان دهند فشار کاری بالا در این نوع شیلنگها میباشد.
شیلنگها قسمت عمدهای از جریان انتقال سیال را بر عهده میگیرند به همین علت جنس و کیفیت بالای آنها بسیار مهم است. این نوع شیلنگها باید در برابر شرایطی مانند جو و دما، ضربات هیدرولیکی و … بتوانند از خود مقاومت نشان دهند و دچار پارگی و یا نشتی نشوند. باید در هنگام انتخاب جنس و سایز شیلنگ هیدرولیک توجه داشته باشید که مورد انتخابی شما توانایی انتقال کل دبی را داشته باشد و باعث ایجاد اصطکاک زیاد نشود، چرا که هر چقدر میزان اصطکاک افزایش یابد احتمال پارگی شیلنگ بیشتر خواهد شد. علت اصلی انتخاب شیلنگ به جای لوله در صنایع توانایی در جذب ارتعاشات و راحتی در باز و بسته کردن و آسانی در تعویض میباشد.
معرفی انواع شیلنگ هیدرولیک
شیلنگهای هیدرولیک به دو دسته کلی شیلنگ هیدرولیک نخدار و شیلنگ هیدرولیک سیمدار تقسیم میشود.
و چهار زیر مجموعه دیگر اعم از شیلنگ هیدرولیک سیمدار فشار بالا، شیلنگ هیدرولیک سیمدار فشار متوسط، شیلنگ هیدرولیک سیمدار فشار ضعیف و اتصال فشاری تقسیم میشود.
1) شیلنگ هیدرولیک سیمدار فشار بالا: این نوع شیلنگها بیشتر برای انتقال روغن مورد استفاده قرار میگیرند. در این نوع به علت وجود سیمهای داخلی توانایی تحمل فشار، بالا است. این نوع زمانی که امکان استفاده از لوله وجود ندارد بین قطعات ثابت و متحرک مورد استفاده قرار میگیرد. یکی از مهمترین و اصلیترین ویژگی در مورد شیلنگ هیدرولیک فشار کاری است. اکثرا فشار کاری با واحد اندازهگیری بار مورد محاسبه قرار میگیرد. فشار ترکیدگی، عبارت است از حداقل میزان فشاری که شیلنگ در آن خواهد ترکید. شیلنگهایی که مورد استفاده قرار میگیرند در فشارهای پایین از فشار ترکیدگی نباید دچار نشت شوند. دمایی که شیلنگ در آن مورد استفاده قرار میگیرد بسیار حائز اهمیت میباشد چرا که در طول عمر آن یکی از عوامل تاثیرگذار محسوب میشود. شیلنگ هیدرولیک سیمدار فشار بالا را با توجه به کاربرد آن میتوان به صورت زیر دستهبندی کرد:
• شیلنگهای یک لا سیم
• شیلنگهای دو لا سیم
• شیلنگهای چهار لا سیم
• شیلنگهای شش لا سیم
2) شیلنگ هیدرولیک سیمدار فشار متوسط: این نوع شیلنگها برای بار 10 تا 250 مناسب هستند. در انتقال سیالاتی مانند روغن و یا مایعاتی بر پایه آب مورد استفاده قرار میگیرند. برای کاربرد در ماشین آلات کشاورزی، سیستم حمل و نقل و …. مناسب میباشند.
3) شیلنگ هیدرولیک سیمدار فشار ضعیف و یا کم: این نوع از شیلنگهای هیدرولیکی از جنس لاستیکهای شفاف هستند و بین مخزن و پمپ مکش قرار میگیرند و امکان لرزش آزاد را برای پمپ فراهم میسازد. از این شیلنگ در قسمت روغن برگشتی استفاده میشود.
4) شیلنگهای اتصال فشاری هیدرولیکی: نوع آخری که به معرفی آن میپردازیم شیلنگهای اتصال فشاری هیدرولیکی میباشند که جهت اتصال به بست احتیاج ندارند و به راحتی با یک ضربه توانایی اتصال به سرشیلنگی را دارند. این نوع برای فشارهای کمتر از 20 بار مورد استفاده قرار میگیرند.
نحوه ساختار شیلنگهای هیدرولیکی
لایه اول : به قسمت داخلی لوله گفته میشود که باید در مقابل سیال مقاوم باشد. جنس تشکیل دهنده لایه اول میتواند از لاستیک مصنوعی، تفلون و پلی استر باشد. به علت اینکه جنس لایه داخلی باید با نوع سیال سازگار باشد به همین علت هنگام خرید به جنس لایه داخلی دقت کنید. چون دمای سیال بر این لایه بیشترین میزان تاثیرگذاری را دارد دقت کنید جنس لایه اول نباید متخلخل باشد. اصلیترین وظیفه آببندی اتصال سرشیلنگی توسط لایه داخلی کنترل میشود.
لایه دوم : این لایه وظیفه دارد فشار داخل شیلنگ را تحمل کند. نام دیگر این لایه، لایه مسلح است. لایه دوم از شبکه سیمی که به هم بافته شده است، ساخته میشود. جنس این لایههای سیمی عموما از فولاد است. در بین لایه سیمی در این لایه، عایق جدا کننده لاستیکی وجود دارد. این لایه موجب هدایت الکتریکی در داخل شیلنگ میشود. همچنین این لایه باعث ایجاد مقاومت در شیلنگ میشود. و سبب استحکام شیلنگ در قسمت ابتدایی و انتهایی آن میشود.
لایه سوم : لایه بیرونی و لایهای که با چشم قابل مشاهده است لایه سوم نام دارد. این لایه وظیفه حفاظت از شیلنگ در برابر عاملهای بیرونی از جمله سایش، اصطکاک، یووی خورشید، خوردگی ناشی از باران، عوامل شیمیایی، حریق، الکتریسیته و … را دارد.
پس لازم است در لایه بیرونی شیلنگ از موادی استفاده شود که مقاوم باشند به عنوان مثال پلی استر مقاومت بالایی در برابر عواملی مانند سایش دارد و یا جهت افزایش مقاومت از چند لایه میتوان استفاده کرد. تمامی اطلاعات مربوط به لایهها باید بر روی شیلنگهای تولید شده درج شوند.